swara langit

"Swara Langit, Bisikan Bumi: Roso Kang Tinampa saka Alam"

Wong Jawa kaprah ngucap, “Alam iku guru sejati.” Kawruh lan pituduh boten tansah kudu saking buku utawa tiyang sepuh, nanging asring muncul saking swara kang lirih: swarane angin, gemrenging banyu, guyuring udan, lan swasana kang karasa nanging ora kinaya mawa tembung.

Alam Ndongèng, Manungsa Ngrungu

Alam boten bisu. Nanging swarane alus, mung bisa dirungu déning manah kang resik lan roso kang sumarah.

Wektu lintang gumebyar ing langit wengi, saget paring rasa yen manungsa punika cilik nanging linuwih. Nalika banyu mili tanpa pamrih, alam ngandhani bilih urip kudu terus lumaku, boten kagolong ing alangan.

Alam tansah maringi sinyal:

Angin sing ora lumrah, tandha owah-owahan

Cemeng langit tanpa udan, lambaran rasa kangen

Swara manuk ing wayah subuh, isyarat kawilujengan anyar

Ngrasuk Roso, Ora Nglawan Kodrat

Leluhur Jawa ngajari suwung — meneng tanpa pepénginan, nanging waspada lan eling. Neng suwasana suwung, roso luwih jembar, swara alam luwih cetha.

Manungsa kang tansah rebut, ora bisa krungu swarane bumi. Nanging sing linambaran suwung bisa ngrasakaké pesen tanpa dipunucap.

Kawruh iku ora tansah soko liyan, nanging asring saka rasa sing nembus diam. Punika ngèli, nadyan boten ngikuti. Nglakoni, nadyan boten ngoyak.

Manunggal karo Swasana: Ora Nglawan, Nanging Mlumebu

Tiyang Jawa rumiyin saged ngerti dalan uripipun saking tenger alam. Lelakon gedhe kayata pageblug, peperangan, utawi rejeki agung, asring dipunbabar mawi wangsit saking swasana.

Manungsa kang tanggap, ora mung nyawang alam, nanging manembah. Nggayuh rasa tresna ingkang adoh saking kepentingan pribadi.

Panembah boten tansah nganggo donga, nanging bisa kadadéan lumantar nampa lan netepi rasa kang dumadi.

---

Pituladan

Wong kang saged ngrungu swara alam, sejatosipun ngrungu suwaraning batin dhéwé.

Wiwit saka rasa ringkih nganti rasa ikhlas, kabeh kawarna, kabeh kawujud.

Punika dudu ilmu ndhuwur, nanging laku ngasoraké dhiri supaya bisa ngerti dalané Gusti lumantar sabdaing jagad.

> “Alam iku kitab,

Swasana iku tembung,

Roso iku terjemahane.”