rahayu

Weninging Ciptoning Manah: Laku Eling Marang Sang Sejati

Nalika donya rame makarya, kawigaten kita asring katarik mung marang jagad njaba. Nanging ing kawruh Jawi kuna, sejatiné laku utama iku weninging cipta, yaiku ngresiki pikiran, ngendhaleni rasa, lan nyumurupi sejating urip.

1. Makna Weninging Cipta

Weninging cipta tegesipun "resiking pikiran saking kekarepan donya", yaiku nalikaning manah ora malarat, ora grusa-grusu, lan ora kagodha dening hawa nepsu. Ing kondisi kang mangkono, bathin saged sumunar, lan rasa eling bisa nembus sajroning rahsa sejati.

Wening iku ora mung sepi saka swara, nanging sepi saka gela, ambek, lan susah. Pikiran kang wus wening, saged dados cermin kang madhangi jati dhiri.

2. Laku Eling lan Waspa

Eling punika kahanan nalika manungsa sadar, yen dhèwèké dudu mung badan, nanging ana jiwa kang langgeng ana. Eling iku ora mung mengenang Gusti, nanging nyawiji karo rasa kang jero, rasa kang manunggal karo sakabèhé urip.

Waspa punika rasa waspada, waspada marang pikiran kang ambyar, marang gegodhahan donya, lan marang watak ala kang bisa ndhelik ing sajroning awak dhéwé.

Mula ing kawruh Jawi, diarani:

> “Elinga, urip iku mung mampir ngombe. Nanging yen pangombènmu kakehan, bisa lali dalan mulih.”

3. Jalan Sembah Rasa

Manungsa Jawa kuna ora mung sembah kanthi badan – sembah raga, nanging utamane sembah rasa. Sembah rasa punika sembah batin, sembah kang ora nganggo tembung, nanging lumantar rasa jembar ing sajroning manah.

Nalika rasa wus linuwih, ora ana maneh antarane kita lan Gusti. Ora ana tembok. Gusti ora ana ing langit, nanging ana ing sajroning ati kang wus resik lan sumunar.

> "Gusti dumunung ing ati kang wus resik, ing rasa kang wus wening, ing manah kang wus pasrah."

4. Tapa, Lelaku lan Kawilujengan

Ing budaya Jawa kuna, laku tapa, prihatin, lan semedi dudu mung ngurangi mangan utawa turu. Nanging luwih jero, iku laku ngendhaleni diri, ngresiki rasa, ngasah manah supaya saged ngambah titian kang alus lan resik.

Kawilujengan sejati ora ana ing njaba, ora bisa dituku, nanging saka paneriman jero, saka panyangka kang sumarah, lan saka rasa syukur kang tanpa pamrih.

5. Piwulang Leluhur

Para pinisepuh Jawi maringi pitutur:

> "Aja dumeh sugih, aja dumeh pinter, aja dumeh kuat. Sebab kabeh kuwi mung sakwetara. Sing langgeng iku rasa eling lan pasrah.”

Pitutur iki ngelingake kita supaya ora gumedhe, nanging tetep andhap asor, lan nyumurupi yèn kabèh kang dumadi iku wis ana ing titahing Gusti.

---

Pungkasaning Rasa

Weninging cipta, eling rasa, lan pasrah jati iku dalan kang sunyi. Nanging saka dalan sunyi iki, manungsa bisa manggih padhang, manggih pepadhang kang sejati – yaiku pancering urip, Sang Sejati.

---

“Sapa kang nglakoni weninging cipta, bakal nyumurupi kawilujengan sejati, sanadyan donya isih rame lan gumuruh.”